Ta treść jest dostępna w języku polskim.
Dlaczego diagnoza powinna być wielospecjalistyczna?
Spektrum autyzmu to sposób rozwoju, który wpływa na komunikację, relacje społeczne, zachowanie i przetwarzanie bodźców. Objawy u każdego dziecka wyglądają inaczej, a podobne trudności mogą mieć też inne przyczyny, na przykład zaburzenia słuchu, opóźniony rozwój mowy czy lęk. Dlatego dobra diagnoza łączy spojrzenie kilku specjalistów, różne narzędzia i informacje z kilku środowisk: domu, przedszkola lub szkoły.
Etap 1: spotkanie z psychologiem
Diagnoza zaczyna się od szczegółowej rozmowy z rodzicami o rozwoju dziecka: ciąży i porodzie, pierwszych latach życia, mowie, zabawie, relacjach i obecnych trudnościach. Psycholog obserwuje też dziecko i przeprowadza z nim badanie. W Układance ten etap obejmuje co najmniej dwa spotkania.
Warto zabrać dokumentację medyczną oraz opinie i orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej, jeśli dziecko je posiada. Przydatne mogą być też filmy z codziennych sytuacji w domu.
Etap 2: kwestionariusze ASRS
ASRS to standaryzowane kwestionariusze, które wypełniają rodzice i nauczyciele. Pokazują, jak dziecko funkcjonuje w różnych miejscach. Bywa, że w domu dziecko radzi sobie dobrze, a trudności widać dopiero w grupie, albo odwrotnie. Wypełnione kwestionariusze trzeba oddać przed terminem omówienia wyników.
Etap 3: diagnoza pedagogiczna
Pedagog ocenia umiejętności ważne dla funkcjonowania w przedszkolu i szkole: koncentrację, pamięć, myślenie, gotowość szkolną, czytanie i pisanie. Dzięki temu zalecenia po diagnozie mogą obejmować także konkretne wskazówki edukacyjne.
Etap 4: badanie ADOS-2
ADOS-2 to ustrukturyzowana obserwacja, uznawana za jedno z najważniejszych narzędzi w diagnozie spektrum autyzmu. Ma formę zabawy lub rozmowy dobranej do wieku i poziomu komunikacji dziecka. Diagnosta obserwuje, jak dziecko nawiązuje kontakt, komunikuje się, bawi i reaguje na różne sytuacje. Więcej o tym badaniu piszemy w artykule ADOS-2: na czym polega badanie.
Etap 5: konsultacja z lekarzem psychiatrą
Na końcu lekarz psychiatra dzieci i młodzieży analizuje wyniki wszystkich badań, dokonuje oceny klinicznej, ustala rozpoznanie i wydaje zalecenia. Rodzice otrzymują dokumentację diagnostyczną oraz niezbędne zaświadczenia lekarskie.
Ile trwa diagnoza?
W Układance diagnoza obejmuje 5 spotkań. Wiemy, jak trudne jest oczekiwanie na odpowiedź, dlatego staramy się, aby cały proces przebiegał możliwie szybko, bez zbędnego przedłużania niepewności.
Jak przygotować dziecko?
- Opowiedz dziecku prostymi słowami, że idzie do miejsca, gdzie będzie się bawić i rozmawiać z miłymi osobami.
- Zadbaj, aby było wyspane i najedzone. Zabierz ulubioną przekąskę lub zabawkę.
- Jeśli dziecko korzysta z okularów lub aparatu słuchowego, zabierz je.
- Nie martw się, jeśli dziecko zachowa się inaczej niż zwykle. Specjaliści biorą to pod uwagę.
Co dalej po diagnozie?
Rozpoznanie to początek planowania wsparcia. Zalecenia mogą obejmować terapię logopedyczną, integrację sensoryczną, terapię behawioralną, Trening Umiejętności Społecznych czy wsparcie psychologiczne dla rodziców. Warto też porozmawiać z poradnią psychologiczno-pedagogiczną o opinii lub orzeczeniu, które pomogą zorganizować pomoc w przedszkolu lub szkole.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli niepokoi Cię rozwój lub zdrowie dziecka, skontaktuj się z nami lub z lekarzem.