Standardy ochrony małoletnich

Zasady bezpieczeństwa dla dzieci

W Układance możesz czuć się bezpiecznie.

🛡️

Masz prawo czuć się tu bezpiecznie

• Dorośli w Układance traktują cię z szacunkiem i są tu, żeby ci pomagać.
• Możesz zadawać pytania. Dorosły wyjaśni ci, co będziecie robić i po co.
• Możesz poprosić o przerwę.

✋

Twoje ciało należy do ciebie

• Terapeuta dotyka cię tylko wtedy, gdy jest to potrzebne do ćwiczeń, i najpierw ci to wyjaśnia.
• Możesz powiedzieć „stop” albo pokazać, że coś ci się nie podoba. Dorosły to uszanuje.
• Nikt nie robi ci zdjęć ani filmów bez zgody twoich rodziców.

🚫

Dorosłym w Układance nie wolno

• bić cię, szarpać ani krzyczeć na ciebie,
• wyśmiewać cię, straszyć ani zawstydzać,
• prosić cię o sekrety przed rodzicami,
• dawać ci prezentów w zamian za tajemnicę,
• pisać do ciebie prywatnie przez telefon lub internet,
• pokazywać ci filmów i zdjęć dla dorosłych.

🤝

W grupie dbamy o siebie nawzajem

• Nie bijemy się, nie przezywamy i nie wyśmiewamy innych.
• Nie robimy nikomu zdjęć bez pytania.
• Gdy ktoś ci dokucza, powiedz o tym dorosłemu. On ci pomoże.

📱

Bezpiecznie w internecie

• Na zajęciach korzystasz z tabletu lub komputera razem z dorosłym.
• Jeśli coś w internecie cię przestraszyło albo ktoś cię tam krzywdzi, powiedz o tym dorosłemu.

💬

Gdy dzieje się coś złego, powiedz o tym

• Jeśli ktoś cię krzywdzi, tutaj, w domu albo w internecie, albo czujesz, że coś jest nie tak, powiedz o tym.
• Możesz powiedzieć rodzicowi, swojemu terapeucie albo panu Piotrowi.
• To nie twoja wina. Mówienie o tym to nie skarżenie.
• Dorosły spokojnie cię wysłucha i pomoże. Czasem musi o tym komuś powiedzieć, żeby cię chronić.

Możesz też zadzwonić. Rozmowa jest bezpłatna.

• 116 111 Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży
• 800 12 12 12 Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka
• 112 numer alarmowy, gdy dzieje się coś groźnego

🖨 Drukuj jako plakat

Wersja pełna (dla personelu i rodziców)

Pełny tekst standardów jest dostępny w języku polskim.

Niniejsze Standardy stanowią jeden wspólny dokument obowiązujący w obu placówkach Gabinetu Edukacyjno-Terapeutycznego „Układanka”: w Żurominie i Nidzicy. Koordynatorem ochrony małoletnich i osobą przyjmującą zgłoszenia w obu placówkach jest mgr inż. Piotr Tejs. Za wdrażanie Standardów w Żurominie odpowiada Anna Szydłowska, a w Nidzicy Joanna Kamińska. Dokumentację zgłoszeń i interwencji dla obu placówek prowadzi Anna Szydłowska.

Wersja pełna dla personelu i rodziców. Dokument stanowi rozwinięcie dotychczasowych ośmiu obszarów bezpieczeństwa stosowanych w Gabinecie „Układanka”.

I. Postanowienia ogólne i zakres stosowania

1. Celem Standardów jest zapobieganie krzywdzeniu dzieci, wczesne rozpoznawanie zagrożeń oraz zapewnienie skutecznej reakcji i wsparcia. Najważniejszą zasadą jest dobro i bezpieczeństwo małoletniego, z poszanowaniem jego godności, prywatności i sprawczości.
2. Standardy obowiązują wszystkich pracowników i współpracowników, niezależnie od podstawy zatrudnienia, w tym terapeutów, psychologów, lekarzy, logopedów, pedagogów, diagnostów, instruktorów, praktykantów, wolontariuszy, rejestrację i osoby mające kontakt z dziećmi w ramach działalności gabinetu.
3. Stosuje się je podczas diagnoz, konsultacji psychiatrycznych i psychologicznych, terapii SI, terapii ręki, logopedii, terapii pedagogicznej, TUS, socjoterapii, korepetycji, zajęć grupowych, wydarzeń i innych aktywności organizowanych przez Układankę, także poza siedzibą.
4. Dziecko, osoba poniżej 18 lat; krzywdzenie, działanie lub zaniechanie naruszające dobro dziecka, w tym przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna, zaniedbanie i przemoc cyfrowa; personel, każda osoba wykonująca zadania w gabinecie.
5. Podstawa prawna: ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 110), w szczególności art. 21 i art. 22b-22c; odpowiednie przepisy Kodeksu karnego, Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, RODO i przepisów o prawach pacjenta, zależnie od rodzaju świadczenia.

II. Bezpieczeństwo fizyczne i środowiskowe

• Pomieszczenia, pomoce, sprzęt SI i urządzenia są kontrolowane przed użyciem; usterki wyłącza się z eksploatacji i zgłasza osobie zarządzającej.
• Dzieci przebywają pod nadzorem odpowiednim do wieku i potrzeb; przekazanie i odbiór dziecka odbywa się zgodnie z ustaleniami z rodzicem/opiekunem. Nie wydaje się dziecka osobie nieupoważnionej.
• W sytuacji nagłego zagrożenia życia lub zdrowia personel wzywa 112, udziela pierwszej pomocy w granicach kompetencji i niezwłocznie informuje opiekuna, chyba że zagrażałoby to dziecku.
• Wyjścia, wydarzenia i zajęcia poza gabinetem wymagają ustalenia opieki, zasad odbioru, sposobu kontaktu i reagowania na zdarzenia.
• Nie stosuje się przymusu fizycznego jako kary lub metody dyscyplinowania. W bezpośrednim zagrożeniu dopuszczalne są wyłącznie proporcjonalne czynności ochronne zgodne z prawem i kompetencjami personelu, udokumentowane i zgłoszone.

III. Bezpieczeństwo psychiczne i emocjonalne oraz relacje personel-dziecko

1. Personel zwraca się do dziecka z szacunkiem, wyjaśnia cel działań językiem dostosowanym do wieku, rozwoju i sposobu komunikowania się, uwzględnia potrzeby sensoryczne, niepełnosprawność i neuroróżnorodność.
2. Niedopuszczalne są: bicie, szarpanie, zawstydzanie, groźby, wyzwiska, poniżanie, dyskryminacja, komentowanie ciała w sposób naruszający godność, wykorzystywanie zależności, seksualizowanie relacji, udostępnianie treści pornograficznych, prywatne propozycje spotkań, prezenty lub tajemnice budujące zależność oraz kontakty intymne.
3. Kontakt fizyczny może wynikać z uzasadnionej terapii, badania lub bezpieczeństwa. Personel wyjaśnia dziecku czynność, uzyskuje wymaganą prawem zgodę opiekuna i uwzględnia zgodę/reakcję dziecka odpowiednio do jego wieku i sytuacji. Dotyk musi być konieczny, adekwatny i ograniczony do celu. Odmowę lub dyskomfort dziecka należy traktować poważnie; w razie potrzeby modyfikuje się metodę.
4. Przy czynnościach wymagających bliskiego kontaktu lub szczególnej intymności zapewnia się prywatność, możliwość obecności opiekuna lub drugiego członka personelu, zgodnie z charakterem świadczenia, prawami pacjenta i dobrem dziecka. Nie wykonuje się zdjęć ani nagrań bez odpowiedniej podstawy prawnej i zgody.
5. Komunikacja z dzieckiem poza zajęciami odbywa się wyłącznie kanałami służbowymi i w związku z usługą, co do zasady za wiedzą opiekuna. Nie używa się prywatnych komunikatorów ani prywatnych profili społecznościowych do budowania relacji z podopiecznymi.

IV. Relacje między małoletnimi

Dzieci mają prawo do bezpiecznych zajęć grupowych i przerw. Zabronione są przemoc, groźby, wyśmiewanie, izolowanie, molestowanie, rozpowszechnianie zdjęć bez zgody, cyberprzemoc oraz naruszanie granic cielesnych. Personel reaguje niezwłocznie, rozdziela uczestników w razie potrzeby, zabezpiecza dowody i informuje koordynatora. Nie stosuje mediacji jako substytutu ochrony osoby pokrzywdzonej, zwłaszcza przy przemocy lub znacznej nierównowadze sił.

V. Etyka, poufność, dokumentacja i wizerunek

• Dane osobowe i informacje o diagnozach, leczeniu oraz sytuacji rodzinnej udostępnia się wyłącznie osobom upoważnionym i na właściwej podstawie prawnej. Dokumentację medyczną prowadzi się i udostępnia według przepisów właściwych dla świadczeń zdrowotnych.
• Notatki interwencyjne przechowuje się w zabezpieczonym rejestrze, z ograniczonym dostępem i zasadami retencji wynikającymi z obowiązujących przepisów oraz przyjętej polityki ochrony danych.
• Zdjęcia, filmy i materiały promocyjne z udziałem dzieci wymagają odrębnej oceny podstawy prawnej i stosownych zgód; odmowa nie wpływa na dostęp do usług.
• Nie ujawnia się danych dziecka osobom postronnym, innym rodzicom ani w mediach społecznościowych. Poufność nie wyłącza obowiązku zawiadomienia właściwych organów w sytuacjach przewidzianych prawem.

VI. Bezpieczna rekrutacja i przygotowanie personelu

1. Przed dopuszczeniem do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych lub inną działalnością z małoletnimi kierownictwo wykonuje obowiązki weryfikacyjne wynikające z art. 21 ustawy, w tym sprawdzenie wymaganych rejestrów i uzyskanie wymaganych informacji oraz oświadczeń o karalności, także dotyczących państw innych niż Polska, jeśli przepisy mają zastosowanie.
2. Weryfikację prowadzi się dla osób, do których stosuje się art. 21, niezależnie od rodzaju umowy. Dokumenty potwierdzające wykonanie obowiązków przechowuje się zgodnie z prawem. Nie dopuszcza się osoby do pracy z dziećmi przed zakończeniem wymaganych czynności.
3. Każda osoba zapoznaje się ze Standardami przed rozpoczęciem pracy, podpisuje oświadczenie i zna osobę przyjmującą zgłoszenia. Kierownictwo organizuje instruktaż z rozpoznawania przemocy i reagowania na nią.

VII. Rozpoznawanie zagrożeń i procedura interwencji

Sygnały możliwego krzywdzenia

Mogą obejmować m.in. niewyjaśnione obrażenia, silny lęk, nagłą zmianę zachowania, wycofanie, ujawnienie przemocy przez dziecko, oznaki zaniedbania, zachowania seksualne nieadekwatne do wieku lub przemoc cyfrową. Pojedynczy sygnał nie przesądza o krzywdzeniu, ale wymaga uważnej oceny.

Postępowanie krok po kroku

1. Zapewnij natychmiastowe bezpieczeństwo dziecka; w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń pod 112.
2. Wysłuchaj spokojnie, nie oceniaj, nie obiecuj całkowitej tajemnicy i nie prowadź przesłuchania. Zanotuj możliwie dosłownie spontaniczne wypowiedzi dziecka, datę i okoliczności.
3. Niezwłocznie zgłoś zdarzenie koordynatorowi; gdy podejrzenie dotyczy koordynatora, bezpośrednio osobie zarządzającej, a gdy także jej, właściwym organom.
4. Koordynator ocenia potrzebę zabezpieczenia dziecka, ograniczenia kontaktu z osobą podejrzewaną, pomocy psychologicznej i powiadomienia opiekuna, o ile nie zwiększy to ryzyka dla dziecka.
5. Jeśli zachodzi uzasadnione podejrzenie przestępstwa ściganego z urzędu, właściwa osoba zawiadamia policję lub prokuraturę; gdy zagrożone jest dobro dziecka, rozważa zawiadomienie sądu opiekuńczego. W sytuacjach przemocy domowej ocenia się zastosowanie procedury „Niebieskie Karty” przez uprawniony podmiot.
6. Sporządź kartę interwencji, odnotuj podjęte działania, daty i osoby odpowiedzialne; opracuj plan wsparcia i monitoruj bezpieczeństwo.

W zależności od osoby podejrzewanej

• Personel: osoba zarządzająca niezwłocznie zabezpiecza dziecko, ocenia odsunięcie osoby od kontaktu z małoletnimi, prowadzi czynności służbowe bez zastępowania postępowania organów i realizuje wymagane zawiadomienia.
• Rodzic/opiekun lub osoba bliska: nie informuje się automatycznie osoby podejrzewanej; priorytetem jest bezpieczeństwo dziecka, kontakt z niekrzywdzącym opiekunem oraz odpowiednimi służbami.
• Inny małoletni: chroni się wszystkie dzieci, rozdziela uczestników w razie potrzeby, rozmawia z nimi osobno, współpracuje z opiekunami i właściwymi instytucjami, z poszanowaniem ich praw.

Plan wsparcia po ujawnieniu krzywdzenia

Plan zawiera: ocenę potrzeb i ryzyka, wskazanie bezpiecznej osoby kontaktowej, doraźne działania ochronne, propozycję wsparcia psychologicznego/medycznego, dostosowania udziału w terapii, sposób współpracy z opiekunem lub instytucją oraz termin ponownej oceny. Nie uzależnia się wsparcia od zakończenia postępowania karnego.

VIII. Internet, urządzenia elektroniczne i ochrona przed treściami szkodliwymi

• Urządzenia udostępniane dzieciom mają zabezpieczenia adekwatne do wieku i celu zajęć; personel nadzoruje ich wykorzystanie.
• Zakazane jest prezentowanie treści pornograficznych, brutalnych, dyskryminujących i zachęcających do samookaleczeń lub przemocy.
• W razie ujawnienia cyberprzemocy zabezpiecza się informacje bez dalszego rozpowszechniania materiałów, zgłasza koordynatorowi i podejmuje działania ochronne.
• Nie wykorzystuje się prywatnych telefonów personelu do fotografowania dzieci. Kontakty z dziećmi przez internet ogranicza się do celów zawodowych i kanałów zaakceptowanych przez gabinet.

IX. Współpraca z rodzicami i opiekunami

Gabinet informuje opiekunów o zasadach bezpieczeństwa, przebiegu zajęć i sposobach zgłaszania zastrzeżeń. Przekazuje informacje o rozwoju dziecka z poszanowaniem jego praw, tajemnicy zawodowej i przepisów dotyczących świadczeń zdrowotnych. W razie konfliktu opiekunów weryfikuje zakres władzy rodzicielskiej i podstawy udostępniania informacji; nie zakłada automatycznie, że rozwód pozbawia jednego z rodziców uprawnień.

X. Dostosowanie standardów do specyfiki terapii

• Diagnozy ADOS-2, ADHD i inne badania: informowanie o przebiegu, zapewnienie komfortu, przerw i adekwatnego wsparcia komunikacyjnego; brak przymusu w celu uzyskania wyniku.
• Integracja sensoryczna, terapia ręki, logopedia, masaż i techniki wymagające dotyku: objaśnienie kontaktu fizycznego, poszanowanie granic, wymagana zgoda, możliwość przerwania oraz bezpieczna dokumentacja.
• Psychologia i psychiatria: poszanowanie prywatności, zasad tajemnicy zawodowej i praw pacjenta; wyjaśnienie granic poufności w razie zagrożenia.
• TUS, socjoterapia i zajęcia grupowe: zasady bezpiecznych relacji, interwencja w przypadku przemocy rówieśniczej, ochrona dziecka przed publicznym omawianiem jego diagnozy.
• Dzieci z niepełnosprawnościami lub trudnościami komunikacyjnymi: komunikacja alternatywna, wizualne zasady, uwzględnienie sygnałów niewerbalnych i dostosowanie tempa interwencji.

XI. Odpowiedzialność, udostępnianie, monitoring i ewaluacja

1. Nadzór nad wdrożeniem i przestrzeganiem Standardów sprawują Anna Szydłowska i Joanna Kamińska. Osobą wyznaczoną do przyjmowania zgłoszeń dotyczących zagrożenia bezpieczeństwa lub krzywdzenia małoletnich w obu lokalizacjach (Żuromin i Nidzica) jest Piotr Tejs. Za prowadzenie i zabezpieczenie dokumentacji zgłoszeń oraz interwencji odpowiada Anna Szydłowska. Dane kontaktowe do osoby przyjmującej zgłoszenia udostępnia się w obu placówkach.
2. Pełna i skrócona wersja Standardów jest dostępna w gabinecie oraz w internecie, w formie zrozumiałej i dostępnej dla dzieci. Personel omawia z dzieckiem zasady adekwatnie do jego wieku i potrzeb.
3. Przegląd standardów i ocena ich stosowania następują nie rzadziej niż raz na dwa lata; wnioski dokumentuje się i wprowadza potrzebne zmiany. Zdarzenia wymagające pilnej zmiany procedury analizuje się niezwłocznie.
4. Załączniki stanowią integralną część Standardów. Anna Szydłowska prowadzi rejestr zgłoszeń i dokumentację interwencji oraz zapewnia ich poufne przechowywanie i dostęp wyłącznie osobom upoważnionym. Piotr Tejs niezwłocznie przekazuje informacje o przyjętym zgłoszeniu zgodnie z procedurą interwencji, z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka i obowiązujących przepisów.

XII. Postanowienia końcowe

Standardy obowiązują od daty zatwierdzenia. Zastępują poprzednią wersję dokumentu. Zmiany wymagają zatwierdzenia i poinformowania personelu. W przypadkach nieuregulowanych zastosowanie mają przepisy prawa i procedury właściwe dla rodzaju świadczonej usługi.